(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
14.116. అధ్యాయః 116
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Topics
కృష్ణేన యుధిష్ఠిరంప్రతి భకగవద్భక్తిసౌశీల్యాద్యభావే బ్రాహ్మణానామపి అగ్నిహోత్రస్వాధ్యాయాధ్యయనాదిసత్కర్మణామపి వైఫల్యస్య శూద్రాణామపి భక్త్యాదిమతాం స్వోచితకించిత్కర్మణామపి సాఫల్యస్య చ కథనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ।

కీదృశా బ్రాహ్మణాః పుణ్యా భావశుద్ధాః సురేశ్వర।
యత్కర్మ సఫలం నేతి కథయస్య మమానఘ॥ 14-116-1(96800)
భగవానువాచ। 14-116-2x(8013)
శృణు పాండవ తత్సర్వం బ్రాహ్మణానాం యథాక్రమం।
సఫలం నిష్ఫలం చైవ తేషాం కర్మ బ్రవీమి తే॥ 14-116-2(96801)
త్రిదండధారణం మౌనం జటాధారణముండనం।
వల్కలాజినసంవాసో వ్రతచర్యాఽభిషేచనం॥ 14-116-3(96802)
అగ్నిహోత్రం గృహే వాసః స్వాధ్యాయం దారసత్క్రియా।
సర్వాణ్యేతాని వై మిథ్యా యది భావో న నిర్మలః॥ 14-116-4(96803)
అగ్నిహోత్రం వృథా రాజన్వృథా వేదాస్తథైవ చ।
శీలేన దేవాస్తుష్యంతి శ్రుతయస్తత్ర కారణం॥ 14-116-5(96804)
క్షాంతః దాంతం జితక్రోధం జితాత్మానం జితేంద్రియం।
తమగ్ర్యం బ్రాహ్మణం మన్యే శేషాః శూద్రా ఇతి స్మృతాః॥ 14-116-6(96805)
అగ్నిహోత్రవ్రతపరాన్స్వాధ్యాయనిరతాఞ్శుచీన్।
ఉపవాసరతాందాంతాంస్తాదేవా బ్రాహ్మణాన్విదుః॥ 14-116-7(96806)
న జాత్యా పుజీతో రాజన్గుణాః కల్యాణకారణాః।
చండాలమపి వృత్తస్థం తం దేవా బ్రాహ్మణం విదుః॥ 14-116-8(96807)
మనశ్శౌచం కర్మశౌచం కులశౌచం చ భారత।
శరీరశౌచం వాక్ఛౌచం శౌచం పంచవిధం స్మృతం॥ 14-116-9(96808)
పంచస్వేతేషు శౌచేషు హృదిం శౌచం విశిష్యతే।
హృదయస్య చ శౌచేన స్వర్గం గచ్ఛంతి మానవాః॥ 14-116-10(96809)
అగ్నిహోత్రపరిభ్రష్టః ప్రసక్తః క్రయవిక్రయైః।
వర్ణసంకరకర్తా చ బ్రాహ్మణో వృషలైః సమః॥ 14-116-11(96810)
యస్య వేదశ్రుతిర్నష్టా కర్షకశ్చాపి యో ద్విజః।
వికర్మసేవీ కౌంతేయ స వై వృషల ఉచ్యతే॥ 14-116-12(96811)
వృషో హి ధర్మో విజ్ఞేయస్తస్య యః కురుతే లయం।
వృషలం తం విదుర్దేవా నికృష్టం శ్వపచాదపి॥ 14-116-13(96812)
స్తుతిభిర్బ్రహ్మగీతాభిర్యః శూద్రం స్తౌతి మానవః।
న తు మాం స్తౌతి పాపాత్మా స తు చండాలతః సమః॥ 14-116-14(96813)
శ్వదృతౌ తు యథా క్షీరం బ్రహ్మ వై వృషలే తథా।
దుష్టతామేతి తత్సర్వం శునా లీఢం హవిర్యథా॥ 14-116-15(96814)
అంగాని వేదాశ్చత్వారో మీమాంసాన్యాయవిస్తరః।
ధర్మశాస్త్రం పురాణం చ విద్యా హ్యేతాశ్చతుర్దశ॥ 14-116-16(96815)
యాన్యుక్తాని మయా సంయగ్విద్యాస్థానాని భారత।
ఉత్పన్నాని పవిత్రాణి భువనార్థం తథైవ చ॥ 14-116-17(96816)
తస్మాత్తాని న శూద్రస్య స్ప్రష్టవ్యాని యుధిష్ఠిర।
సర్వం త్రీణ్యపవిత్రాణి పంచామేధ్యాని భారత। 14-116-18(96817)
శ్వా చ శూద్రః శ్వపాకశ్చ అపవిత్రాణి పాండవ॥
గాయకః కుక్కుటో యూపో హ్యుదక్యా వృషలీపతిః। 14-116-19(96818)
ప·ంచైతే స్యురమేధ్యాశ్చ స్ప్రష్టవ్యా న కదాతన।
స్పృష్ట్వైతానష్ట వై విప్రః సచేలో జలమావిశేత్॥ 14-116-20(96819)
మద్భక్తాఞ్శూద్రసామాన్యాదవమన్యంతి యే నరాః।
నరకేష్వేవ తిష్ఠంతి వర్షకోటిం నరాధమాః॥ 14-116-21(96820)
చండాలమపి మద్భక్తం నావమన్యేత బుద్ధిమాన్।
అవమానాత్పతంత్యేవ నరకే రౌరవే నరాః॥ 14-116-22(96821)
మమ భక్తస్య భక్తేషు ప్రీతిరభ్యధికా మమ।
తస్మాన్మద్భక్తభక్తాశ్చ పూజనీయా విశేషతః॥ 14-116-23(96822)
కీటపక్షిమృగాణాం చ మయి సంన్యస్తచేతసాం।
ఊర్ధ్వామేవ గతిం విద్ధి కిం పునర్జ్ఞానినాం నృణాం॥ 14-116-24(96823)
పత్రం వాఽప్యథవా పుష్పంక ఫలం వాఽప్యప ఏవ వా।
దదాతి మమ శూద్రో యచ్ఛిరసా ధారయామి తత్॥ 14-116-25(96824)
విప్రానేవార్చయేద్భక్త్యా శూద్రప్రాయాంశ్చ మత్ప్రియాన్।
తేషాం తేనైవ రూపేణ పూజాం గృహ్ణామి భారత॥ 14-116-26(96825)
వేదోత్తేనైవ మార్గేణ సర్వభూతహృది స్థితం।
మామర్చయంతి యే పిప్రా మత్సాయుజ్యం వ్రజంతి తే॥ 14-116-27(96826)
మద్భక్తానాం హితాయైవ ప్రాదుర్భావః కృతో మయా।
ప్రదుర్భావకృతా కాచిదర్చనీయా యుధిష్ఠిర॥ 14-116-28(96827)
ఆసామన్యతమాం మూర్తిం యో మద్భక్త్యా సమర్చతి।
తేనైవ పరితుష్టోఽహం భవిష్యామి న సంశయః॥ 14-116-29(96828)
మృదా చ మణిరత్నైశ్చ తాంరేణ రజతేన చ।
కృత్వా ప్రతికృతిం కుర్యాదర్చనాం కాంచనేన వా।
పుణ్యం దశగుణం విద్యాదేతేషాముత్తరోత్తరం॥ 14-116-30(96829)
జపకామో భవేద్రాజా విద్యాకామో ద్విజోత్తమః।
వైశ్యో వా ధనకామస్తు శూద్రః సుఖఫలప్రియః।
సర్వకామాః స్త్రియో వాఽపి సర్వాన్కామానవాప్నుయుః॥ ॥ 14-116-31(96830)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆశ్వమేధికపర్వణి వైష్ణవధర్మపర్వణి షోడశాధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 116 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.